Forklift terimleri sözlüğü

Terimler

Ataşman

Çatalların yerine ya da çatallarla birlikte kullanılan, forklifte farklı yükleri tutma imkânı veren ek donanım. Örnek: yan kaydırma, rulo tutucu, uzatma çatal. Bkz. ataşmanlar.

Çatal

Yükü alttan kaldıran, L biçimli iki çelik kol. Boyu ve kesiti makinenin tonaj sınıfına göre değişir.

Çatal taşıyıcı

Çatalların asıldığı, direk üzerinde yukarı aşağı hareket eden çerçeve. Çatal arabası da denir.

Denge üçgeni

İki ön teker ile arka aksın orta noktası arasında oluşan hayali üçgen. Makine ve yükün ortak ağırlık merkezi bu üçgenin içinde kaldıkça forklift devrilmez.

Direk (mast)

Çatal taşıyıcının üzerinde hareket ettiği dikey ray sistemi. Asansör de denir. Kademe sayısı kaldırma yüksekliğini belirler.

Dolgu lastik

İçi dolu, patlamayan lastik. Düz beton ve asfalt zeminde kullanılır; masif lastik de denir.

Dönüş yarıçapı

Makinenin tam direksiyonla çizdiği dairenin dış yarıçapı. Koridor ve manevra alanı hesabında kullanılır.

Dümen aksı

Karşı ağırlıklı forkliftte yönlendirmeyi yapan arka aks. Forklift arkadan döndüğü için kuyruk kısmı dönüşte dışa savrulur.

Eğim (tilt)

Direğin öne ve arkaya yatırılması. Yük taşınırken direk geriye yatırılır; öne eğim kapasiteyi düşürür.

Fırsat şarjı

Akünün mola ve vardiya aralarında kısa süreli şarj edilmesi. Lityum akülerde uygundur; kurşun asit akülerde ömrü kısaltır.

Havalı lastik

İçi hava dolu lastik. Bozuk, toprak ve çakıllı zeminde çekiş ve yastıklama sağlar.

İstif makinesi

Paleti raf seviyesine kaldırabilen, çoğunlukla yaya kumandalı küçük depo makinesi. Forklifte göre kapasitesi ve kaldırma yüksekliği sınırlıdır.

İz bırakmayan lastik

Açık renkli, zeminde siyah iz bırakmayan lastik. Gıda, ilaç ve boyalı zeminli depolarda istenir.

Kaldırma yüksekliği

Çatalların üst yüzeyinin zeminden çıkabildiği en yüksek nokta.

Kapalı direk yüksekliği

Direk tamamen inik durumdayken makinenin en yüksek noktası. Kapı, tır kasası ve konteyner girişinde belirleyicidir.

Karşı ağırlık

Makinenin arkasındaki döküm ağırlık. Öndeki yükü dengeleyerek devrilmeyi önler.

Koridor genişliği

Makinenin paletle birlikte 90 derece dönüp rafa girebilmesi için gereken net açıklık.

Kurşun asit akü

Akülü forkliftlerde yaygın akü tipi. Tam şarjı bir vardiya kadar sürer, su seviyesi kontrolü ister.

Lityum akü

Kısa sürede şarj olan, ara şarja uygun ve bakım istemeyen akü tipi. Çok vardiyalı işlerde tercih edilir.

Lowbed

Ağır iş makinelerini taşıyan alçak şasili römork. 5 ton ve üstü forkliftlerin nakliyesinde kullanılır.

LPG tüpü

Tüplü forkliftin yakıtını taşıyan, makinenin arkasına yatay bağlanan değiştirilebilir tüp.

Muafiyet

Sigorta kapsamındaki hasarda kiracıya yansıyan sabit tutar. Sözleşmede rakamla yazılır.

Nominal kapasite

Makinenin etiketinde yazan, belirli bir yük merkezi ve yükseklikte taşıyabildiği en büyük yük. Bkz. kapasite ve yük merkezi.

Reach truck

Direği ileri uzanıp geri çekilen, dar koridorda yüksek rafa istif yapan akülü makine. Bkz. reach truck kiralama.

Saat sayacı

Makinenin çalışma saatini gösteren sayaç. Bakım aralığı ve aylık kullanım sınırı buna göre izlenir; teslim ve iadede tutanağa yazılır.

Serbest kaldırma

Direk yükselmeden çatalların kaldırılabildiği mesafe. Tır kasası ve konteyner içi gibi alçak tavanlı yerlerde gerekir.

Teslim tutanağı

Makinenin teslim ve iade anındaki durumunu (saat sayacı, yakıt, lastik, hasar) fotoğraflarla kayda geçiren belge.

Tahrik aksı

Motor gücünün tekerlere aktarıldığı aks. Karşı ağırlıklı forkliftte öndedir ve yüklü durumda toplam ağırlığın büyük kısmını taşır.

Transpalet

Paleti yalnızca zeminden birkaç santimetre kaldırıp taşıyan makine. Manuel ve akülü tipleri vardır. Bkz. akülü transpalet.

Üç kademeli direk

İç içe üç ray grubundan oluşan direk. Kapalı yüksekliği düşük tutarken 4,5–5 metre kaldırmaya imkân verir; tripleks de denir.

Üst koruma

Operatörün üzerindeki, düşen yüke karşı koruyan çelik tavan kafesi.

Yan kaydırma

Çatal taşıyıcıyı sağa sola kaydıran ataşman. Makineyi oynatmadan yükü rafa hizalamayı sağlar; side shift de denir.

Yük dayama

Çatal taşıyıcının üzerindeki dikey ızgara. Yükün geriye, direğe doğru düşmesini önler.

Yük diyagramı

Makinenin üzerindeki, hangi yük merkezinde ve hangi yükseklikte ne kadar yük taşınabileceğini gösteren etiket. Kapasite plakası da denir.

Yük merkezi

Çatalın dik yüzünden yükün ağırlık merkezine olan yatay mesafe. 5 tona kadar makinelerde standart değer 500 mm’dir.

Sık sorulanlar

İlgili sayfalar